Τα 5 εκατοστά από μόνα τους δεν απαντούν στην ερώτηση. Ένα ινομύωμα 5 εκατοστών που βρίσκεται στο εξωτερικό τοίχωμα της μήτρας και δεν προκαλεί τίποτα μπορεί να παρακολουθείται για χρόνια. Ένα ινομύωμα 2 εκατοστών που προβάλλει μέσα στην κοιλότητα μπορεί να προκαλεί αιμορραγίες κάθε μήνα και να χρειάζεται αφαίρεση. Αυτό που αποφασίζει είναι τρία πράγματα μαζί. Πού ακριβώς βρίσκεται, τι προκαλεί και τι σχεδιάζετε εσείς, κυρίως αν επιθυμείτε να μείνετε έγκυος.

«Είμαι 39 ετών. Στον υπέρηχο βρέθηκε ινομύωμα 5 εκατοστών. Ο γιατρός είπε "θα το παρακολουθούμε" και δεν είπε κάτι άλλο. Έψαξα στο ίντερνετ και αλλού λέει ότι πάνω από 4 εκατοστά αφαιρείται, αλλού ότι δεν χρειάζεται. Είναι μεγάλο; Επιθυμώ κάποια στιγμή να μείνω έγκυος. Πρέπει να το βγάλω πριν;»

Η απάντησή μου

Καταλαβαίνω τη σύγχυση και δεν φταίτε εσείς. Το «πάνω από Χ εκατοστά αφαιρείται» είναι απλοποίηση που κυκλοφορεί πολύ και δεν ισχύει έτσι. Δεν υπάρχει αριθμός που από μόνος του στέλνει μια γυναίκα στο χειρουργείο.

Για να απαντήσω στη δική σας περίπτωση χρειάζομαι κάτι που δεν γράφετε, δηλαδή πού βρίσκεται το ινομύωμα. Αν είναι υπορογόνιο, δηλαδή προς τα έξω και δεν σας ενοχλεί, το «θα το παρακολουθούμε» του γιατρού σας είναι σωστό, ακόμα και για μελλοντική εγκυμοσύνη. Αν είναι ενδοτοιχωματικό, μέσα στο τοίχωμα, εξαρτάται από το αν παραμορφώνει την κοιλότητα της μήτρας. Αν είναι υποβλεννογόνιο, δηλαδή μέσα στην κοιλότητα, τότε ναι, πριν από μια εγκυμοσύνη συνήθως το αφαιρούμε, συχνά υστεροσκοπικά και χωρίς τομή.

Ο γιατρός σας πιθανότατα το ξέρει αυτό και γι' αυτό είπε «παρακολούθηση». Απλώς δεν σας το εξήγησε.

Τι μετράει πραγματικά, με σειρά

• Η θέση. Είναι το πρώτο που κοιτάζω στον υπέρηχο. Υποβλεννογόνιο, ενδοτοιχωματικό ή υπορογόνιο. Το ίδιο μέγεθος σε διαφορετική θέση είναι διαφορετική πάθηση.
• Τα συμπτώματα. Βαριές περίοδοι, αναιμία, πόνος, πίεση στην κύστη ή στο έντερο. Ένα ινομύωμα που δεν προκαλεί τίποτα δεν χρειάζεται θεραπεία για να «προλάβουμε».
• Ο ρυθμός. Ένα ινομύωμα που είναι 5 εκατοστά και μένει 5 εκατοστά σε δύο διαδοχικούς υπερήχους είναι διαφορετικό από ένα που ήταν 3 πέρσι.
• Το σχέδιό σας. Αν επιθυμείτε εγκυμοσύνη, η ερώτηση γίνεται «μπορεί να εμποδίσει την εμφύτευση ή την κύηση;» και εκεί η θέση κρίνει ξανά.

Πότε το μέγεθος αρχίζει να μετράει μόνο του

Όταν το ινομύωμα γίνεται αρκετά μεγάλο ώστε να πιέζει τα γύρω όργανα, να προκαλεί συχνοουρία ή αίσθημα βάρους, ή να παραμορφώνει τη μήτρα ακόμα κι αν είναι υπορογόνιο. Δεν υπάρχει αυστηρό όριο, αλλά σε αυτά τα μεγέθη η συζήτηση για αφαίρεση ανοίγει ακόμα και χωρίς αιμορραγία.

Αν αποφασίσουμε αφαίρεση, τι σημαίνει

Για ινομύωμα μέσα στην κοιλότητα, υστεροσκοπική αφαίρεση από τον κόλπο. Για ινομύωμα στο τοίχωμα ή προς τα έξω, λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή από μικρές τομές, με τη μήτρα να μένει στη θέση της. Και στις δύο περιπτώσεις μιλάμε για αφαίρεση του ινομυώματος και όχι της μήτρας. Αν σας έχουν προτείνει υστερεκτομή για ένα ινομύωμα 5 εκατοστών, αυτό είναι ξεχωριστή συζήτηση και αξίζει δεύτερη γνώμη.

Τι κάνουμε από εδώ και πέρα

Ένας καλός ενδοκολπικός υπέρηχος, ιδανικά με 3D, απαντά στο πρώτο και πιο σημαντικό ερώτημα, δηλαδή πού ακριβώς βρίσκεται το ινομύωμα σε σχέση με την κοιλότητα. Με αυτό στο χέρι, η απόφαση παύει να είναι «5 εκατοστά, μεγάλο ή μικρό» και γίνεται «αυτό το ινομύωμα, σε αυτή τη θέση, για αυτόν τον στόχο». Εκεί υπάρχει καθαρή απάντηση.

Δεν χρειάζεται κάθε ινομύωμα αφαίρεση, όσα εκατοστά κι αν έχει. Όταν όμως χρειάζεται, η σωστή στιγμή και η σωστή τεχνική μετράνε.