Θετικό HPV υψηλού κινδύνου με καθαρό τεστ Παπ σημαίνει ότι ο ιός είναι παρών, αλλά δεν έχει προκαλέσει κυτταρική αλλοίωση. Είναι η συνηθέστερη εικόνα που βλέπω, και στις περισσότερες περιπτώσεις ο οργανισμός καταστέλλει τον ιό μόνος του μέσα σε ένα με δύο χρόνια. Το «υψηλού κινδύνου» περιγράφει την κατηγορία του τύπου, όχι τη δική σας κατάσταση.

«Είμαι 34 ετών και κάνω τεστ Παπ κάθε χρόνο, πάντα καθαρό. Φέτος έκανα και HPV DNA test και βγήκε θετικό σε στέλεχος υψηλού κινδύνου. Το τεστ Παπ ήταν πάλι καθαρό. Διάβασα στο ίντερνετ για καρκίνο του τραχήλου και έχω τρομοκρατηθεί. Κινδυνεύω;»

Η απάντησή μου

Καταλαβαίνω απόλυτα την ανησυχία σας, και ξέρω από πού προέρχεται: η λέξη «υψηλού κινδύνου» διαβάζεται σαν πρόγνωση, ενώ είναι απλώς ταξινόμηση. Σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος τύπος του ιού ανήκει στην ομάδα που μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις με τα χρόνια, αν παραμείνει και δεν παρακολουθηθεί. Δεν σημαίνει ότι έχετε βλάβη τώρα.

Το πιο σημαντικό στοιχείο στα δικά σας αποτελέσματα είναι το καθαρό τεστ Παπ. Τα δύο τεστ απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα: το HPV DNA test δείχνει αν ο ιός υπάρχει, το τεστ Παπ δείχνει αν έχει προκαλέσει αλλαγές στα κύτταρα. Θετικός ιός με καθαρά κύτταρα είναι ακριβώς το στάδιο στο οποίο θέλουμε να βρισκόμαστε, γιατί εκεί η παρακολούθηση δουλεύει.

Στο ιατρείο, όταν βλέπω αυτόν τον συνδυασμό, δεν κοιτάζω μόνο το χαρτί. Μετράει η ηλικία, το αν ο ιός εμμένει σε επαναλαμβανόμενα τεστ, το κάπνισμα και η κατάσταση του ανοσοποιητικού. Η αντιμετώπιση σε μια γυναίκα 25 ετών είναι διαφορετική από ό,τι σε μια γυναίκα 45, γιατί στις νεότερες ο οργανισμός ξεπερνά τον ιό πολύ συχνότερα μόνος του.

Είναι όλοι οι τύποι υψηλού κινδύνου το ίδιο επικίνδυνοι;

Όχι. Μέσα στην ίδια κατηγορία υπάρχει σαφής διαβάθμιση. Οι τύποι 16, 18 και 45 είναι οι πιο επιθετικοί και ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των σοβαρών αλλοιώσεων. Οι τύποι 31, 33, 52, 58 και οι υπόλοιποι της ομάδας θεωρούνται επίσης υψηλού κινδύνου, αλλά με χαμηλότερη επιθετικότητα. Γι' αυτό ένα αποτέλεσμα «θετικό στους λοιπούς ογκογόνους, αρνητικό σε 16 και 18» είναι σαφώς πιο καθησυχαστικό από ένα θετικό 16.

Χρειάζομαι κολποσκόπηση;

Δεν χρειάζεται κάθε θετικό HPV κολποσκόπηση. Η απόφαση εξαρτάται από τον τύπο του ιού, το αποτέλεσμα του τεστ Παπ, την ηλικία και το ιστορικό σας. Με καθαρό τεστ Παπ και τύπο εκτός των 16 και 18, συνήθως αρκεί η τακτική παρακολούθηση. Με θετικό 16 ή 18, ή με παθολογικό τεστ Παπ, η κολποσκόπηση έχει ουσιαστικό νόημα ώστε να ελεγχθεί ο τράχηλος λεπτομερώς. Όταν ο ίδιος τύπος υψηλού κινδύνου εμμένει σε διαδοχικά τεστ, προτείνω πιο στενή παρακολούθηση και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ένα mRNA E6/E7 test που δείχνει αν ο ιός είναι ενεργός.

Επηρεάζει τη γονιμότητα ή μια μελλοντική εγκυμοσύνη;

Ο HPV από μόνος του δεν επηρεάζει τη δυνατότητά σας να μείνετε έγκυος. Ούτε αποτελεί λόγο να αναβάλετε μια εγκυμοσύνη. Αυτό που χρειάζεται προσοχή είναι η παρακολούθηση: αν υπάρχει αλλοίωση που απαιτεί επέμβαση στον τράχηλο, ο χρόνος και η έκταση της επέμβασης σχεδιάζονται λαμβάνοντας υπόψη την επιθυμία για τεκνοποίηση. Γι' αυτό αξίζει να το πείτε από την πρώτη συζήτηση.

Τι κάνουμε από εδώ και πέρα;

1. Καταγράφουμε τον ακριβή τύπο. Το HPV DNA test δείχνει αν πρόκειται για 16, 18 ή άλλο στέλεχος υψηλού κινδύνου. Κρατήστε το αποτέλεσμα για σύγκριση.
2. Επανεκτίμηση σε 6 έως 12 μήνες, ανάλογα με τον τύπο και τους παράγοντες κινδύνου. Η σύγκριση δύο διαδοχικών αποτελεσμάτων λέει πολύ περισσότερα από ένα μεμονωμένο.
3. Διακοπή καπνίσματος, αν καπνίζετε. Είναι ο μοναδικός παράγοντας κινδύνου που ελέγχετε πλήρως εσείς και επηρεάζει άμεσα την ικανότητα του οργανισμού να καθαρίσει τον ιό.
4. Εμβολιασμός, όπου ενδείκνυται. Ακόμη και μετά από μόλυνση μπορεί να προσφέρει προστασία έναντι τύπων στους οποίους δεν έχετε εκτεθεί. Συζητήστε το με τον γυναικολόγο σας.

Αν θέλετε να δείτε αναλυτικά τη σημασία κάθε όρου στο αποτέλεσμά σας, το έχω εξηγήσει βήμα προς βήμα στο άρθρο HPV στο τεστ Παπ: τι σημαίνει και ποια είναι τα επόμενα βήματα. Και αν το ερώτημα που σας απασχολεί είναι πότε κολλήσατε τον ιό, το απαντώ εδώ: Έχω τον ίδιο σύντροφο χρόνια. Πώς γίνεται να βγήκα θετική στον HPV;

Πότε χρειάζεται να δείτε γυναικολόγο

Κλείστε ραντεβού όταν το αποτέλεσμα δείξει τύπο 16 ή 18, όταν ο ίδιος τύπος υψηλού κινδύνου εμφανιστεί σε δύο διαδοχικά τεστ, όταν το τεστ Παπ δείξει ASCUS ή βαρύτερη αλλοίωση, ή όταν εμφανιστεί αιμορραγία μετά την επαφή. Και όταν, απλούστερα, κρατάτε ένα αποτέλεσμα που κανείς δεν κάθισε να σας εξηγήσει.

Δεν χρειάζεται κάθε λοίμωξη από HPV θεραπεία. Αλλά όταν χρειάζεται παρακολούθηση, η σωστή απόφαση και ο σωστός χρόνος μετράνε.