Τα κονδυλώματα ξαναβγαίνουν επειδή η θεραπεία αφαιρεί τις ορατές βλάβες, όχι τον ιό. Ο HPV παραμένει στο δέρμα της περιοχής για κάποιο διάστημα μετά την καυτηρίαση ή το laser, και όσο τον ελέγχει το ανοσοποιητικό δεν φαίνεται τίποτα. Όταν η άμυνα του οργανισμού χαλαρώσει, μπορεί να ξαναεμφανιστούν. Δεν σημαίνει ότι η θεραπεία απέτυχε ούτε ότι κολλήσατε ξανά.

«Εμφάνισα κονδυλώματα, πήγα στον δερματολόγο και μου τα καυτηρίασε. Μετά από δύο μήνες ξαναβγήκαν. Πήγα πάλι, τα ίδια. Γιατί βγαίνουν μετά από δύο μήνες και όχι, ας πούμε, μετά από δύο εβδομάδες ή έναν χρόνο; Θα τελειώσει ποτέ αυτό;»

Η απάντησή μου

Καταλαβαίνω την κούραση που ακούω πίσω από αυτή την ερώτηση. Η υποτροπή είναι από τα πιο απογοητευτικά πράγματα, γιατί κάθε φορά νιώθετε ότι επιστρέφετε στην αρχή. Δεν επιστρέφετε.

Κάθε μέθοδος αφαίρεσης, καυτηρίαση, laser ή τοπική αγωγή, στοχεύει στη βλάβη που βλέπουμε. Ο ιός όμως βρίσκεται και στα φαινομενικά υγιή κύτταρα γύρω από αυτήν. Αυτά τα κύτταρα δεν φαίνονται με γυμνό μάτι και δεν αφαιρούνται. Αν κάποια από αυτά είναι ενεργά, θα δώσουν νέα βλάβη σε λίγες εβδομάδες ή μήνες. Γι' αυτό η υποτροπή είναι αναμενόμενη εξέλιξη και όχι ένδειξη λάθους.

Η καλή είδηση είναι ότι αυτό δεν κρατάει για πάντα. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο οργανισμός καταστέλλει τον ιό με τον χρόνο, και οι υποτροπές αραιώνουν μέχρι να σταματήσουν. Βλέπω γυναίκες που έκαναν δύο ή τρεις θεραπείες μέσα σε έναν χρόνο και μετά δεν ξαναεμφάνισαν τίποτα για δεκαετίες.

Πότε ακριβώς ξαναβγαίνουν;

Δεν υπάρχει σταθερός χρόνος. Σε κάποιες γυναίκες εμφανίζονται μέσα σε δύο εβδομάδες, σε άλλες μετά από δύο ή τρεις μήνες, σε άλλες ποτέ. Αυτό που καθορίζει τη διαφορά είναι η αντίδραση του ανοσοποιητικού, όχι η ποιότητα της θεραπείας. Οι περισσότερες υποτροπές, όταν συμβούν, εμφανίζονται μέσα στους πρώτους έξι μήνες.

Γιατί βγαίνουν στο ίδιο ακριβώς σημείο;

Όταν η νέα βλάβη εμφανίζεται επανειλημμένα στο ίδιο σημείο, συνήθως σημαίνει ότι έχει απομείνει ιστός σε κάποιο βάθος που δεν καλύφθηκε από την προηγούμενη θεραπεία. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται πιο επιμελής καθαρισμός της περιοχής και όχι απλή επανάληψη της ίδιας διαδικασίας. Αν αντίθετα οι βλάβες εμφανίζονται κάθε φορά σε διαφορετικό σημείο, πρόκειται για νέα εστία του ίδιου ιού.

Τι μπορώ να κάνω για να μειώσω τις υποτροπές;

Το μόνο που επηρεάζει πραγματικά την πορεία είναι η άμυνα του οργανισμού σας. Πρακτικά αυτό σημαίνει:

1. Διακοπή καπνίσματος. Είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που ελέγχετε. Το κάπνισμα μειώνει την τοπική ανοσολογική απάντηση στον τράχηλο και στο δέρμα της περιοχής.
2. Ύπνος και διαχείριση του στρες. Οι υποτροπές συχνά συμπίπτουν με περιόδους εξάντλησης ή έντονης πίεσης.
3. Ισορροπημένη διατροφή. Βοηθά τη γενική άμυνα. Καμία τροφή και κανένα συμπλήρωμα δεν εξαφανίζει τον ιό, και να είστε επιφυλακτική με όποιον σας υπόσχεται κάτι τέτοιο.
4. Παρακολούθηση, όχι πανικός. Ο έλεγχος της περιοχής σε τακτά διαστήματα εντοπίζει τις νέες βλάβες όσο είναι μικρές, οπότε και αντιμετωπίζονται ευκολότερα.

Έχει νόημα το εμβόλιο αν έχω ήδη κονδυλώματα;

Μπορεί να έχει. Δεν θεραπεύει τη λοίμωξη που ήδη υπάρχει, αλλά προστατεύει από τύπους του ιού στους οποίους δεν έχετε εκτεθεί ακόμη. Τα δεδομένα και οι ενδείξεις ανά ηλικία τα αναλύω στον πλήρη οδηγό για το εμβόλιο HPV. Συζητήστε το με τον γυναικολόγο σας ώστε να αποφασιστεί με βάση τη δική σας περίπτωση.

Πότε χρειάζεται να δείτε γιατρό

Κλείστε ραντεβού όταν οι βλάβες επανέρχονται στο ίδιο σημείο μετά από δύο ή περισσότερες θεραπείες, όταν εμφανίζονται εσωτερικά στον κόλπο ή κοντά στην είσοδό του, όταν αλλάζουν χρώμα, αιμορραγούν ή πονούν, ή όταν εμφανιστούν κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης. Στις εσωτερικές βλάβες αξίζει να συζητηθεί και η κολποσκόπηση, ώστε να ελεγχθεί ο τράχηλος για βλάβες που δεν φαίνονται με απλή εξέταση.

Για τις μεθόδους αφαίρεσης και το τι ταιριάζει σε κάθε περίπτωση, δείτε αναλυτικά τη σελίδα HPV και κονδυλώματα. Και αν σας απασχολεί από πού και πότε προήλθε ο ιός, το απαντώ εδώ: Έχω τον ίδιο σύντροφο χρόνια. Πώς γίνεται να βγήκα θετική στον HPV;

Δεν χρειάζεται κάθε υποτροπή νέα επιθετική θεραπεία. Αλλά όταν χρειάζεται παρέμβαση, η σωστή απόφαση και ο σωστός χρόνος μετράνε.